Artificial Intelligence ή Intelligent Assistants;

Έξυπνοι Βοηθοί, δημιουργικότητα και ο δρόμος προς την πρακτική αξία

Εισαγωγή

Μία εξαιρετική παρατήρηση αναφέρθηκε πρόσφατα στο AI Forum 2025: ίσως αυτό που διαθέτουμε σήμερα δεν είναι «Τεχνητή Νοημοσύνη» (ΑΙ), αλλά «Έξυπνοι Βοηθοί» (Intelligent Assistants - ΙΑ) που υποστηρίζουν την ανθρώπινη δράση. Μέσα στον θόρυβο του marketing, είναι αδύνατο να προβλέψουμε με βεβαιότητα τι θα γίνει σε 2, 5 ή 10 χρόνια. Αυτό που ελέγχουμε είναι η στάση μας: ψυχραιμία, προετοιμασία και σαφής σκοπός. Η ευκαιρία που έχουμε τώρα δεν είναι η αντικατάσταση ανθρώπων, αλλά ο εξοπλισμός τους με πιο έξυπνα εργαλεία.

Σε πρόσφατη ομιλία της Δρ. Λίλας Χρυσικού, στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, αναδείχθηκε ότι η δημιουργικότητα δεν είναι σταθερό χαρακτηριστικό αλλά δεξιότητα που καλλιεργείται. Αναφορές όπως το Future of Jobs του World Economic Forum κατατάσσουν τη δημιουργική σκέψη στις κορυφαίες δεξιότητες του μέλλοντος. Την ίδια στιγμή, η AI μπορεί να ΑΝΑ-παράγει γνώση, και όχι να παράγει: η «ψευδαίσθηση νοημοσύνης» που περιγράφει ο Gary Marcus. Επομένως, ένα πρακτικό ερώτημα είναι: χρειαζόμαστε πράγματι Artificial Generative Intelligence (AGI) ή έξυπνους βοηθούς που βελτιώνουν τον τρόπο που εργαζόμαστε;

Τι κάνει καλά η σημερινή AI

• Σχηματοποιημένες εργασίες σε μεγάλη κλίμακα: ταξινόμηση, δρομολόγηση, αποφυγή διπλοεγγραφών.
• Γλωσσικές εργασίες: σύνταξη, σύνοψη, μετάφραση, επαναδιατύπωση.
• Εξαγωγή και δόμηση δεδομένων από PDFs, scans, εικόνες, emails.
• Τεκμηριωμένη αναζήτηση: ερωτήσεις σε φυσική γλώσσα με παραπομπές (RAG).
• Υποστήριξη ροών εργασίας: ειδοποιήσεις, triggers, εγκρίσεις, ανάθεση ενεργειών.
• Βασική ανάλυση: ανίχνευση τάσεων, ανωμαλιών, απλές απεικονίσεις.

Πού δυσκολεύεται (προς το παρόν)

• Αξιοπιστία χωρίς τεκμηρίωση: παραισθήσεις και ασυνέπεια.
• Γενίκευση σύνθετης λογικής: αδυναμία σε προβλήματα υψηλής πολυπλοκότητας.
• Αριθμητική ακρίβεια και συλλογιστική πορεία.
• Διαχείριση, όταν η στρατηγική δεν είναι ενσωματωμένη εξ αρχής: δικαιώματα, audit, αποθήκευση.
• Πραγματική κατανόηση και πρόθεση: «ανα-παράγει», δεν «κατανοεί».

Χρειαζόμαστε AGI ή καλύτερους βοηθούς;

Το AGI ίσως έρθει, ίσως όχι. Ο πρακτικός δρόμος είναι η υιοθέτηση έξυπνων βοηθών (Intelligent Assistants): συστημάτων που πατούν στα δικά σας δεδομένα, διέπονται από τους κανόνες σας και ενισχύουν τη δημιουργικότητα και την κρίση των ανθρώπων σας. Η καινοτομία δεν είναι αυτοσκοπός, αξία έχει η κατεύθυνση και το αποτέλεσμα.

Η δημιουργικότητα ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην εποχή της AI

• Αντιμετωπίστε τη δημιουργικότητα ως δεξιότητα: εκπαιδεύστε τους ανθρώπους σας σε πλαισίωση προβλημάτων, αναλογίες, περιορισμούς.
• Χρησιμοποιήστε την AI για αποκλίσεις και συγκλίσεις: δημιουργήστε περισσότερες επιλογές, και συνθέστε καλύτερα πλάνα.
• Τυποποιήστε την ορολογία σας: γλωσσάρια με συγκεκριμένη ορολογία και συνώνυμα βελτιώνουν τα αποτελέσματα.
• Τεκμηριώστε: απαιτήστε παραπομπές και προβολή πηγής.
• Διασταυρώστε: δημιουργήστε συνεργασίες ειδικών σε συγκεκριμένους τομείς με αυτούς από το IT, για καλύτερα prompts και ροές.
• Προστατέψτε τη σκέψη: αφαιρέστε τις χαμηλής αξίας εργασίες, ώστε οι άνθρωποι σας να μπορούν να σκέφτονται και όχι απλα να κάνουν clicks.

Πως να μετατρέψετε την AI σε μετρήσιμη αξία: πλαίσιο A.G.I.L.E.

Align (Ευθυγράμμιση): ορίστε το αποτέλεσμα (χρόνος, ποσοστό λάθους, συμμόρφωση, εμπειρία χρήστη). Ground (Τεκμηρίωση): ζητήστε απαντήσεις με βάση τα δικά σας δεδομένα, με παραπομπές. Integrate (Ενσωμάτωση): συνδέσεις με ERP/CRM/CMS· η αξία προκύπτει όταν τα δεδομένα μεταφέρονται εκεί που γίνεται η δουλειά.

Limit risk (Περιορισμός ρίσκου): δικαιώματα πρόσβασης, κρυπτογράφηση, διατήρηση αρχείου, συμφωνίες επεξεργασίας δεδομένων, human-in-the-loop. Evaluate (Αξιολόγηση): KPIs, σύντομα demos για να δείτε τι λειτουργεί, έλεγχοι πριν την ενσωμάτωση με τα συστήματά σας.

Οδηγός επιλογής: πότε πρέπει να χρησιμοποιούμε AI και πότε κανόνες

1. AI για:
   • Σύνοψη, πρόχειρα κείμενα και επαναδιατυπώσεις.
   • Σημασιολογική αναζήτηση και Q&A στα αρχεία σας (με παραπομπές).
   • Προτάσεις: κατηγοριοποίηση, tagging, αντιστοίχιση, με ανθρώπινο έλεγχο.
2. Κανόνες/ντετερμινιστικές ροές για:
   • Συμμόρφωση (εγκρίσεις, καταχωρήσεις, ευαίσθητες ενέργειες).
   • Ακριβείς υπολογισμούς και συμφωνίες.
   • Δικαιώματα πρόσβασης, αποθήκευση και auditing.

Βασικοί κανόνες ασφάλειας και διαχείρισης

• Ρόλοι/δικαιώματα και περιορισμένα προνόμια ως προεπιλογή.
• Κρυπτογράφηση σε μεταφορά και αποθήκευση.
• Πλήρη audit logs για αναζητήσεις, προσβάσεις, αλλαγές.
• Πολιτικές διατήρησης/διαγραφής, απόκρυψη ευαίσθητων πεδίων όπου απαιτείται.
• Παραπομπές σε πηγές για έλεγχο ορθότητας.
• Ασφαλείς διασυνδέσεις με καθορισμένες ροές δεδομένων, αποφυγή περιττών αντιγράφων.
• Προστασία έναντι περιπτώσεων hacking και φίλτρα περιεχομένου.
• Σαφείς πολιτικές ώστε τα δεδομένα σας να μην εκπαιδεύουν τρίτα μοντέλα.

KPIs που αξίζει να παρακολουθείτε όταν υιοθετείτε έξυπνα εργαλεία

• Χρόνος ανεύρεσης πληροφορίας/απάντησης (πριν vs μετά).
• Εξάλειψη χειροκίνητων καταχωρήσεων και μεταβολή ποσοστού λαθών.
• Ποσοστό απαντήσεων με παραπομπές που γίνονται αποδεκτές χωρίς περαιτέρω ανάλυση.
• Μείωση ad-hoc αιτημάτων μεταξύ τμημάτων.
• Συμμόρφωση: ευρήματα audit, πρόσβαση που δε συμμορφώνεται με την εταιρική πολιτική.
• Ικανοποίηση χρηστών και υιοθέτηση.

Συμπέρασμα

Η AI σήμερα λειτουργεί καλύτερα ως IA, δηλαδή ως ένας έξυπνος βοηθός που επιταχύνει χρήσιμη εργασία με αξιοπιστία. Συνδυάστε την με ανθρώπινη δημιουργικότητα, στιβαρή διακυβέρνηση και σαφή αποτελέσματα, και θα δείτε πραγματική αξία, ανεξάρτητα από το πότε (ή αν) θα έρθει το AGI.

Αν θέλετε να δείτε πώς οι έξυπνοι βοηθοί ξεκλειδώνουν αξία από τα δεδομένα σας με ασφαλείς, τεκμηριωμένες απαντήσεις και πρακτικούς αυτοματισμούς, κλείστε ένα σύντομο demo με την PaperTrail.